5 complimenten die je kind laten groeien

Ontvang de gratis gids vol complimenten die écht binnenkomen als welkomstcadeau bij inschrijving op onze nieuwsbrief.
Zet vandaag nog de eerste stap naar meer zelfvertrouwen bij je kind.

LM - Pop-up - 5 complimenten
Dankbaarheid bij kinderen aanleren

Dankbaarheid bij kinderen: waarom is het belangrijk en 7 tips om je kind dankbaarheid te leren

Kinderen vinden het vaak heel vanzelfsprekend wat ze allemaal hebben en mogen. Dat er lekker eten op tafel staat, dat ze speelgoed krijgen of dat je iets leuks met ze gaat doen. Ze staan er niet altijd bij stil dat dit eigenlijk best bijzonder is. Soms kan het daardoor zelfs lijken alsof je kind een beetje verwend is.

Maar dankbaarheid is iets wat kinderen nog moeten leren. Ze zijn zich niet altijd bewust van de fijne dingen in hun leven en hebben van nature meer aandacht voor wat ze niet hebben of wat niet goed gaat. Gelukkig kun je je kind hierbij helpen. Maar hoe doe je dat, zonder dat je kind het gevoel krijgt dat het dankbaar moet zijn?

In dit artikel lees je wat dankbaarheid bij kinderen precies inhoudt, waarom het zo waardevol is voor hun ontwikkeling en hoe je het je kind kunt meegeven in de opvoeding.


Wat is dankbaarheid bij kinderen?

Dankbaarheid is meer dan alleen ‘dankjewel’ zeggen als je iets krijgt. Het betekent dat je oog hebt voor de fijne dingen in je leven en dat je daar ook van kunt genieten. Dat kunnen grote dingen zijn, zoals een verjaardag of een leuke vakantie. Maar juist ook kleine, alledaagse dingen. Zoals samen een spelletje doen, de zon die schijnt, lekker buiten spelen of een vriendje dat je helpt.

Door dankbaarheid te ontwikkelen, leren kinderen bewuster stil te staan bij wat ze hebben, in plaats van vooral te kijken naar wat ze nog willen of missen.

Binnen de positieve psychologie wordt dankbaarheid gezien als een belangrijke karaktereigenschap die bijdraagt aan het welzijn van kinderen (Peterson, 2006). Dankbaarheid betekent overigens niet dat je iets terug moet doen als iemand iets aardigs voor je doet. Het gaat erom dat je kind leert waarderen wat een ander voor hem doet, zonder zich verplicht te voelen om iets terug te geven.


Waarom is dankbaarheid meegeven belangrijk voor kinderen?

Dankbaarheid heeft een positieve invloed op het welzijn van kinderen. Onderzoek onder jongeren laat zien dat oefenen met dankbaarheid kan bijdragen positiever denken over school en hun gezin en meer sociaal gedrag (Froh e.a., 2008).

Daarnaast helpt dankbaarheid kinderen om meer oog te krijgen voor wat anderen voor hen doen. Ze leren de vriendelijkheid van anderen te waarderen en zijn daardoor ook sneller geneigd om zelf iets aardigs voor een ander te doen (McCullough e.a., 2001).

Ook kan dankbaarheid bijdragen aan de veerkracht van kinderen. Door bewust stil te staan bij wat er goed gaat, leren ze dat er naast moeilijke of vervelende gebeurtenissen ook fijne dingen zijn (Bannink, 2014).

Dankbaarheid betekent dus niet dat je kind altijd positief moet denken of geen verdriet mag hebben. Het helpt je kind juist om ook op moeilijke momenten oog te houden voor de kleine dingen die wel fijn zijn.


Tips voor ouders om dankbaarheid bij je kind te versterken

1. Wees dankbaar voor gewone en voor bijzondere dingen

Dankbaarheid aanleren begint met zelf het goede voorbeeld geven. Kinderen leren veel van de manier waarop jij in het leven staat. Ze zien en horen hoe jij omgaat met lastige situaties, maar ook of jij van iets kleins kunt genieten.

Uit je dankbaarheid regelmatig hardop. Dankbaarheid hoeft niet groot te zijn; uit je dankbaarheid over kleine dingen, maar ook over bijzondere gebeurtenissen of leuke uitjes. Heb je zelf moeite met het ervaren van dankbaarheid? Leg dan een schriftje voor jezelf neer naast je bed en schrijf elke dag 3 dingen op waarvoor je dankbaar bent. Zo train je jezelf om vaker stil te staan bij waar jij dankbaar voor bent en wordt het vanzelf makkelijker om dit ook te delen met je kind.

Masterclass Positief Denken kinderen

Wil je alles weten over positief denken en hoe je dit jouw kind kunt leren? Volg dan de Masterclass Positief denken speciaal voor ouders. Zodat je jouw kind alle tools kan meegeven om positief in het leven te staan!

2. Dwing dankbaarheid niet af

Probeer je kind niet te dwingen om dankbaar te zijn. Een opmerking als ‘Je mag wel wat dankbaarder zijn voor alles wat je krijgt’ helpt niet. Je kind leert dankbaarheid vooral door zelf te ervaren en te ontdekken wat fijn of bijzonder is. Door dit regelmatig samen op te merken, groeit die waardering geleidelijk.

3. Help je kind om dingen minder vanzelfsprekend te vinden

Kinderen staan er niet altijd bij stil hoeveel tijd, moeite of aandacht ergens in zit. Bijvoorbeeld als je een lekker ontbijt voor ze maakt, opa speciaal langskomt of iemand een cadeautje voor ze uitzoekt.

Help je kind om dit op te merken. Zeg bijvoorbeeld: ‘Wat lief dat oma speciaal naar de winkel is gegaan om jouw lievelingseten te halen.’ Of: ‘Papa heeft vanmiddag hard gewerkt om jouw fiets weer te maken.’

Zo leert je kind dat veel fijne dingen niet vanzelf gebeuren, maar dat iemand daar moeite voor heeft gedaan. En dat helpt om meer waardering te krijgen voor wat anderen voor je doen.

4. Praat regelmatig met je kind over dankbaarheid

Vraag regelmatig aan je kinderen waar ze dankbaar voor zijn op die dag. Bij jonge kinderen voor wie het woord ‘dankbaar’ nog te lastig is, vraag je wat ze fijn vonden op een dag.
Dit kan met een simpel gesprekje na school, in de auto op weg naar sport of tijdens het avondeten. Laat deze vraag regelmatig terugkomen, zodat je kinderen eraan gewend raken.
Vraag dan aan je kind: “Wat ging er vandaag goed?” of “Waarvoor ben jij vandaag dankbaar?” Doe zelf ook mee en vertel ook waar jij dankbaar voor bent die dag.

5. Start een dankbaarheidsdagboekje

Wil je je kind actief meer dankbaarheid aanleren? Start dan een dankbaarheidsdagboekje. Laat je kind een leuk schriftje uitkiezen als dankbaarheidsdagboekje. Vraag elke dag of een paar dagen per week om drie dingen op te schrijven waarvoor je kind dankbaar is. Dat mogen grote dingen zijn, maar ook kleine: “Ik vond het fijn dat mijn vriendin op me wachtte” of “De zon scheen.” of “Ik heb een warm bed”, of “Ik heb vrienden”.

Je kunt je kind ook vragen waarom iets fijn was. Bijvoorbeeld: ‘Wat vond je zo leuk aan het spelen met je vriendje?’ of ‘Wat maakte het zo fijn dat oma vandaag langskwam?’ Zo help je je kind om bewuster stil te staan bij positieve ervaringen en wat deze bijzonder maakt.

6. Zoek de balans in klagen en het positieve zien

Natuurlijk mag je kind klagen als iets tegenzit. Het helpt om je hart te luchten en vervelende dingen te verwerken. Geef ruimte aan het verdriet of de frustratie van je kind en luister naar wat je kind dwarszit.
Als je kind zijn verhaal heeft gedaan en zich gehoord voelt, kun je helpen om ook naar de fijne dingen te kijken. Bijvoorbeeld door te vragen: ‘Was er vandaag ook iets leuks?’ of ‘Wat vond je vandaag fijn?’

Zo leert je kind dat een dag waarop iets vervelends gebeurt, ook fijne momenten kan hebben. Zonder dat het vervelende gevoel meteen weg hoeft.


7. Schrijf samen een dankbaarheidsbriefje

Vraag je kind een brief of kaartje te schrijven aan iemand aan wie hij of zij dankbaar is. Dat kan een vriend zijn, een juf, opa of oma. Zo leert je kind ook zijn dankbaarheid te uiten naar anderen. Het hoeft niet lang te zijn. Zelfs een paar zinnen zijn genoeg: “Ik ben blij dat jij mijn vriendin bent, want je luistert altijd goed.”


Tot slot

Dankbaarheid is iets wat kinderen beetje bij beetje ontwikkelen. Je hoeft daarvoor geen grote dingen te doen. Juist door regelmatig samen stil te staan bij wat fijn is en waardering te tonen voor anderen, help je je kind om dankbaarheid te ontwikkelen.

Zo leert je kind meer oog te krijgen voor de fijne dingen in het leven. Een waardevolle gewoonte waar je kind ook later veel aan kan hebben.


Wil je dagelijkse praktische opvoedtips, een persoonlijke chatcoach en maandelijkse live bijeenkomsten? Kijk dan op Opvoedkracht — een plek voor ouders die bewust willen opvoeden, met wekelijkse tips, artikelen en persoonlijke begeleiding.


Bronnen

Bannink, F.P. (2014). Oplossingsgerichte vragen aan kinderen en hun omgeving in (G)GZ en onderwijs. Amsterdam: Pearson.

Froh, J.J., Sefick, W.J., & Emmons, R.A. (2008). Counting blessings in early adolescents: An experimental study of gratitude and subjective well-being. Journal of School Psychology, 46(2), 213–233.

McCullough, M.E., Kilpatrick, S.D., Emmons, R.A., & Larson, D.B. (2001). Is gratitude a moral affect? Psychological Bulletin, 127(2), 249–266.

Peterson, C. (2006). A primer in positive psychology. Oxford University Press.


Over de auteur

Rian Meddens avatar

Verder lezen: