Als ouder kijk je voortdurend naar je kind. Je ziet hoe het groeit, leert en een eigen persoonlijkheid ontwikkelt. Soms zie je gedrag of eigenschappen die je herkent, misschien wel van jezelf. Die intense focus op één onderwerp, die gevoeligheid voor prikkels of die unieke manier van denken. Deze momenten van herkenning kunnen een venster openen naar een dieper begrip, niet alleen van je kind, maar vooral ook van jezelf.
Het omarmen van ieders unieke eigenschappen is een kernprincipe van positief opvoeden. Wanneer deze eigenschappen wat meer buiten de gebaande paden vallen, spreken we steeds vaker van neurodiversiteit. Dit concept helpt ons om anders naar verschillen te kijken: niet als een tekortkoming, maar als een natuurlijke variatie in hoe menselijke breinen werken.
De spiegel van herkenning
Het kan een verrassende ontdekking zijn. Je kind heeft moeite met plannen en jij realiseert je plotseling waarom je zelf altijd alles op het laatste moment doet. Of je kind bloeit helemaal op als het zich kan terugtrekken met een boek, net als jij altijd al deed. Deze ‘spiegelmomenten’ zijn waardevol. Ze kunnen leiden tot meer empathie en geduld, maar ook tot een belangrijke vraag: hoe zit het eigenlijk met mij?
Deze herkenning roept vaak vragen op over je eigen verleden. Misschien vallen er puzzelstukjes op hun plek over waarom bepaalde dingen voor jou altijd anders voelden. Waarom school zo uitputtend was, waarom sociale situaties zoveel energie kostten, of waarom je je nooit helemaal ‘passend’ voelde. Dit proces van zelfontdekking als volwassene is krachtiger dan veel mensen denken.
Wat is neurodiversiteit eigenlijk?
Neurodiversiteit is een term die de oneindige variatie in de werking van het menselijk brein beschrijft. Het is geen ziekte of stoornis, maar een andere ‘bedrading’. Net zoals we verschillen in haarkleur of lengte, verschillen we ook in hoe we informatie verwerken, hoe we communiceren en hoe we de wereld ervaren. Bekende voorbeelden zijn autisme, dyslexie en ADHD.
Het is belangrijk om te weten dat deze kenmerken zich niet bij iedereen hetzelfde uiten. Ze worden beïnvloed door persoonlijkheid, omgeving en geslacht. Zo kan bijvoorbeeld ADHD bij vrouwen er heel anders uitzien dan het stereotiepe beeld dat veel mensen hebben, waardoor het vaak pas op latere leeftijd wordt herkend. Veel volwassenen lopen jarenlang rond met onverklaarde struggles, totdat ze zichzelf herkennen in hun kind.
De zoektocht naar antwoorden voor jezelf
Wanneer je via je kind vermoedt dat je zelf neurodivergent bent, kan dat een zoektocht naar antwoorden in gang zetten. Niet om een label te krijgen, maar om eindelijk te begrijpen waarom bepaalde dingen altijd zo lastig waren. Waarom je carrière een grillig pad volgde, waarom relaties soms stroef verliepen, of waarom je je regelmatig overweldigd voelde zonder duidelijke reden.
Een professionele blik kan hierbij helpen om duidelijkheid te scheppen. Een zorgvuldige diagnose autisme bijvoorbeeld, gaat niet over het plakken van een label, maar over het verkrijgen van inzicht in je eigen behoeften en sterke kanten. Met die kennis kun je als volwassene gerichtere keuzes maken in werk, relaties en zelfzorg, zodat je eindelijk op een manier kunt leven die bij jou past.
Praktische voordelen van zelfinzicht
Wanneer je als ouder je eigen neurodivergentie begrijpt, heeft dat een dubbel effect. Je leert beter voor jezelf zorgen én je kunt je kind effectiever ondersteunen vanuit ervaringskennis. Je begrijpt van binnenuit wat werkt en wat niet. Enkele voordelen van dit zelfinzicht:
- Meer zelfcompassie: je begrijpt waarom bepaalde dingen altijd moeilijker waren en kunt milder naar jezelf kijken.
- Betere grenzen: je leert herkennen wanneer je overprikkeld raakt en kunt hier proactief mee omgaan.
- Effectievere strategieën: je ontdekt welke aanpassingen in je dagelijks leven je energie geven in plaats van kosten.
- Authentieke verbinding: je kunt opener communiceren met je omgeving over wat je nodig hebt.
Samen groeien vanuit begrip
De weg naar zelfontdekking is nooit een rechte lijn. Het vraagt om flexibiliteit, eerlijkheid en een flinke dosis zelfcompassie. Maar bovenal biedt het een kans om op een dieper niveau met jezelf en je gezin te verbinden. Door je eigen neurodivergentie te begrijpen, kun je niet alleen beter voor jezelf zorgen, maar ook een rolmodel zijn voor je kind in het omarmen van wie je bent.
Het erkennen van neurodiversiteit in je gezin begint vaak bij jezelf. Het is de kunst van het loslaten van wie je dacht te moeten zijn en het vieren van wie je echt bent, met alle unieke eigenschappen die daarbij horen. Sta open voor deze ontdekkingstocht. Je zult merken dat veel puzzelstukjes eindelijk op hun plek vallen.
